Co robić z pompą ciepła przed pierwszą zimą

Jednostka z Mokobodów pracuje na 12 kW, a ta z Helenowa to split 8 kW z zasobnikiem w kotłowni. Przed pierwszą zimą obie wymagają tego samego: sprawdzenia ciśnienia, filtra, ustawień i miejsca wokół parownika. To godzina pracy, która decyduje o rachunkach przez cały sezon.

Próbny rozruch i podział zadań

Ogrzewanie warto włączyć próbnie na kilka godzin już we wrześniu lub w październiku. Po letnim postoju pompa pokaże wtedy błędy, których latem nie było widać, bo robiła tylko ciepłą wodę. Jesienią jest czas, żeby je usunąć bez pośpiechu.

Przy próbnym rozruchu przejrzyj historię błędów w sterowniku. Posłuchaj, czy nie pojawiły się nowe odgłosy, i obejrzyj połączenia pod kątem śladów wycieków. Jeśli sterownik pokazuje zużycie energii, zapisz wartość, żeby zimą mieć punkt odniesienia.

Część rzeczy sprawdzisz sam/a, część zostaw serwisowi. Do serwisu należą:

• wszystko przy obiegu chłodniczym, bo prace z czynnikiem fluorowanym (np. R32, R410A) mogą wykonywać tylko osoby z certyfikatem F-gazowym, a przy propanie R290 potrzebne są osobne uprawnienia i sprzęt,
• kontrola glikolu oraz jakości wody grzewczej,
• naczynie wzbiorcze i zabezpieczenia elektryczne,
• kalibracja parametrów i wpis do książki serwisowej.

Coroczny przegląd jest u większości producentów warunkiem utrzymania gwarancji. Po przeglądzie serwis wpisuje datę i zakres prac do książki serwisowej. Pilnuj tego wpisu, bo producent pyta o niego przy reklamacji.

Filtry, ciśnienie i odpowietrzenie

Filtr siatkowy i magnetyczny zbierają zanieczyszczenia z instalacji. Nowa instalacja oddaje ich najwięcej, dlatego w pierwszym roku filtr czyści się zwykle dwa razy: po kilku tygodniach od uruchomienia i przed sezonem grzewczym. Później wystarcza kontrola raz w roku. Zapchany filtr objawia się spadkiem przepływu, błędami niskiego przepływu na sterowniku i wyższym zużyciem prądu.

Ciśnienie w zimnej instalacji sprawdzasz na manometrze. W domowych instalacjach z pompą ciepła mieści się ono zwykle w zakresie 1-2 bar, a dokładny zakres podaje instrukcja lub instalator. Jeśli ciśnienie spadło poniżej 1 bar, uzupełnij wodę. Potem poszukaj, gdzie ubywa: najczęściej to nieszczelne złączki, odpowietrznik albo zawór bezpieczeństwa.

Po letnim postoju instalacja bywa zapowietrzona. Poznasz to po bulgotaniu, stukaniu w rurach albo po grzejnikach i pętlach podłogówki, które grzeją nierówno. Automatyczne odpowietrzniki pomagają, ale w praktyce przed sezonem często trzeba odpowietrzyć instalację ręcznie.

Woda czy glikol w obiegu

Nie każda pompa ciepła potrzebuje glikolu. Jeśli cała hydraulika jest w ogrzewanej części domu, co jest typowe dla splitu, obieg wypełnia się wodą. Glikol propylenowy stosuje się tam, gdzie rury są narażone na mróz, na przykład w monobloku z rurami na zewnątrz albo w dolnym źródle pompy gruntowej.

Glikol się zużywa, bo inhibitory z czasem tracą właściwości. Dlatego podczas przeglądu serwis mierzy stężenie glikolu refraktometrem, a pH paskami wskaźnikowymi lub pehametrem. Bez sprzętu nie zrobisz tego samodzielnie.

Jakość wody też ma znaczenie. Wytyczne PORT PC oparte na VDI 2035 określają dopuszczalną twardość w zależności od pojemności zładu na kilowat mocy, a przy dużych buforach wymagana jest woda zdemineralizowana. Przewodność i pH wody grzewczej serwis mierzy przy każdym rocznym przeglądzie, a twardość kontroluje przy napełnianiu i uzupełnianiu zładu.

Jednostka zewnętrzna przed mrozem

Lamele wymiennika w jednostce zewnętrznej wyczyść przed sezonem. Odłącz zasilanie, potem przejdź po nich miękką szczotką albo delikatnym strumieniem z węża ogrodowego. Myjki ciśnieniowej nie używaj, bo wygina lamele i pogarsza przepływ powietrza.

Brudny wymiennik oznacza wyższe rachunki, głośniejszą pracę i częstsze odszranianie. Sprawdź też otoczenie urządzenia. Liście, wysoka trawa i rzeczy oparte o obudowę blokują przepływ powietrza.

Podczas odszraniania spod jednostki wypływa woda. Przy silnym mrozie zamarza szybko, dlatego jednostka powinna stać co najmniej 30 cm nad gruntem i mieć swobodny odpływ. Jeśli skropliny idą rurką do rynny albo do gruntu, w rurce stosuje się kabel grzejny z termostatem wsunięty aż do tacy.

Grzałka tacy ociekowej nie jest potrzebna w każdej instalacji. Ma sens, gdy jednostka stoi na dachu, gdy skropliny odprowadzane są rurką poniżej strefy zamarzania albo gdy zimą pojawiają się sople na wywiewie. Można ją dołożyć po pierwszym uruchomieniu. Jeśli już jest, nie wyłączaj jej dla oszczędności, bo pobiera około 80 W, a zamarznięta taca blokuje odpływ i przepływ powietrza.

Szron i odszranianie: co jest normalne

Szron na jednostce zewnętrznej to normalny efekt pracy pompy. Tworzy się najintensywniej przy temperaturach od około -5°C do +5°C i dużej wilgotności, czyli we mgle albo podczas opadów śniegu. Pompa sama go usuwa w cyklu odszraniania, który trwa zwykle kilka minut.

Normalne objawy to kłęby pary nad jednostką, syczenie i przelewanie oraz sporo wody pod urządzeniem. Cienka i równomierna warstwa szronu między cyklami jest w porządku. Przy suchym mrozie odszranianie włącza się rzadko, a w trudnych warunkach nawet co godzinę.

Niepokojąca jest lita skorupa lodu na całej jednostce, wentylator uderzający o lód i te same błędy przepływu, co przy zapchanym filtrze. Nie skuwaj lodu ostrymi narzędziami i nie polewaj go gorącą wodą, bo uszkodzisz lamele. W takiej sytuacji zadzwoń do serwisu.

Błędy, które widzimy najczęściej

• Jednostka wstawiona w narożnik. Powietrze wyrzucane przez wentylator wraca do parownika i urządzenie pracuje na własnym chłodzie. Przed wentylatorem musi zostać wolna przestrzeń, a pod jednostką miejsce na odpływ skroplin.
• Krzywa grzewcza zostawiona fabryczna. Ustawienie z pudełka jest zwykle za wysokie. Każdy zbędny stopień na zasilaniu to kilka procent prądu więcej przez całą zimę.
• Skropliny lane wprost pod jednostkę. Zimą robi się z tego lodowa czapa, która blokuje odszranianie. Odpływ prowadzi się poza obrys urządzenia, do warstwy przepuszczalnej.

Krzywa grzewcza, ciepła woda i taryfa

Krzywa grzewcza to zależność temperatury wody w instalacji od temperatury na zewnątrz. Im zimniej, tym cieplejszą wodę pompa podaje do grzejników lub podłogówki. Ma to bezpośredni wpływ na rachunek, bo im wyższa temperatura zasilania, tym niższa sprawność pompy i wyższe zużycie prądu.

Jeśli jest zimno tylko w mróz, podnieś nachylenie krzywej. Jeśli jest zimno przy łagodnej pogodzie, podnieś jej poziom. Zmieniaj jeden parametr małymi krokami, na przykład o 0,1 nachylenia, i obserwuj kilka dni. Przy kilku zmianach naraz nie wiadomo, która pomogła, a która zaszkodziła.

Dla ciepłej wody użytkowej producenci zalecają zwykle 45-50°C. To kompromis między komfortem a kosztem. Każdy stopień wyżej w zasobniku to wyższe zużycie prądu, a przy 60°C różnica jest już wyraźna na rachunku. Program czasowy pozwala grzać wodę w tańszej strefie taryfy. Okno grzania ustaw tak, żeby zasobnik zdążył się nagrzać w całości; ile to trwa w Twojej instalacji, zobaczysz na sterowniku po pierwszych dniach.

Funkcja antylegionella przegrzewa zasobnik powyżej 60°C według harmonogramu z instrukcji producenta. Zaplanuj ją w nocy albo w godzinach pracy fotowoltaiki. W Siedlcach operatorem sieci jest PGE Dystrybucja. W taryfie G12w tania strefa obejmuje noc, kilka godzin po południu oraz weekendy i święta. Dokładne godziny są w Twojej umowie, więc sprawdź je przed ustawieniem programu czasowego.